AvcıGlobal
/ HABERLER

Libya`da 2014-2017 Güncel Durum

Şirketimiz AVCI GLOBAL 2009 yılından beri faaliyette bulunduğu Bingazi’den ortaya çıkan siyasal karışıklıklar nedeni ile 2014 yılı Mayıs ayında faaliyetine ara vererek ayrılmak zorunda kaldı. O tarihten sonra Libya’nın görece olarak daha güvenli batı bölgelerinde ticari çalışmalarımızı devam ettirdik. Daha önce ağırlıklı olarak, mobilya, mimari dekorasyon ve inşaat olarak yürüttüğümüz işlerimize 2015-2017 yılları arasında daha çok genel ticari malların ihracatına ağırlık verdik. Bu süreçte, pirinç, mercimek, nohut gibi kuru gıda ve süt tozu gibi gıda ürünleri ve çimento, inşaat demiri, demir profiller, güç kabloları, trafo gibi inşaat malzemeleri ve mobilya, dekorasyon malzemeleri ihracatını yapmaya devam ettik. Bunların yanı sıra 2017 Ocak-Nisan aylarında bir müşterimize ait villanın tüm iç mekân mobilya dekorasyon işlerini tamamlayıp teslim ettik ve Tripolide 30.000 m² hangar projesi uygulamamız devam etmektedir. Bütün bu çalışmalarımız çerçevesinde Libya’da son dönemde yaşanmakta olan sosyal ve ekonomik değişim konusunda gördüklerimizi ve yaşadıklarımızdan çıkardığımız bazı tespitlerimizi aşağıda sizlerle kısaca paylaşmak istedik.

2016 yıllından günümüze kadar Libya’da yaşanmakta olan siyasi ve sosyal sürecin sonucu olarak yaşanan ekonomik çalkantıların Türkiye’den Libya’ya yapılan ihracatlara sorun olarak yansıması.

Libya’ya yapılan ihracatlarda yaşanılan sorunlar her ne kadar günden güne değişiklik gösterse de bu yazımızda Libya’nın son zamanlarda bulunduğu ekonomik ve sosyal durumdan ve bunun sonucu olarak şu sıralarda ihracatçılarımızın karşılaştığı sorunlardan bahsetmeye çalışacağız.

Sorunların kaynağı olarak, halen süregelmekte olan siyasi ve sosyal çalkantılar, petrol fiyatlarının dünya piyasalarında istikrarsız ve düşük seyretmesi en başta gözüken temel nedenler olarak karşımıza çıkmaktadır. Bunların yanı sıra, Libya’daki petrol kuyularının siyasi olarak sorunlu bölgelerde bulunması, çıkarılan petrolün ihraç limanlarına ulaşmasında zorluklar yaşanması gibi nedenlerle ülkenin geliri ve döviz dengesinin bozulduğu görülmekte, Libya’nın içerisinde bulunduğu bu durum ise Türkiye’den Libya’ya yapılan ihracatları olumsuz etkilemektedir. Libya’daki ekonomik ve siyasi çalkantıların bir diğer sonucu da bankalardan günlük para çekme limiti kişi başına 250-300 Libya Dinarı civarında olup, bu durum bankaların önünde kuyruklar oluşmasına neden olmaktadır. Bu nakit darlığı ise ihraç mallarımıza olan talebi olumsuz etkilemektedir.  

İhracatçılarımızı ilgilendiren bir diğer durum ise seyahat sorunudur. Libya’da bir türlü tam olarak sağlanamayan güven ortamından başka, bu yazımızın kaleme alındığı tarihlerde Tripoli uluslararası hava limanı halen kapalı bulunmaktadır. Kapalı bulunan hava limanı yerine Tripoli’de bulunan daha küçük Mitiga Havaalanı kullanılmakta ve Tripoli’den 200 Km daha doğuda bulunan Mısrata Havaalanı bu bölgeye hizmet vermektedir. Bu iki havaalanında da Türk vatandaşları Libya’ya vizesiz giriş yapabilmektedir. Libya’da çalışan diğer tüm hava alanlarından giriş yapacak Türk vatandaşları için vize gerekmektedir. Bunların dışında Bingazi’de bulunan Benina Havaalanı’nın onarılmasının tamamlandığı ve yakında ulaşıma açılacağı bildirilmektedir. Her ne kadar bu hava alanından Türk vatandaşları için vize gerekse de o bölgeye ulaşım için kolaylık sağlayacağı beklenmektedir.

Libya’dan yapılacak tahsilatlarda durum şöyle gözükmektedir; Libya’dan yurt dışına yapılan ithalat ödemeleri Akreditifle ve Vesaik Mukabili ödeme yöntemi ile yapılmaktadır. Havale ile ödeme yapılmasının ise ülkedeki kambiyo ve ithalat rejimi düzenlemeleri açısından sorunlu olduğu için şimdilik pek mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.

Akreditifli ödemelerde ise gözüken durum şöyledir; Libya Merkez Bankası yaklaşık son 6 aylık dönemde temel ihtiyaç malları (temel gıda ürünleri, ilaç, tıbbi malzeme gibi) dışındaki mallara akreditif açma izni vermemektedir. Ayrıca akreditif açma üst limitin 500 bin dolara düşürüldüğü bildirilmektedir. Getirilen zorunlu Gözetim Raporu şartı da karşılaşılan zorluklardan bir tanesidir. Bir süreden beri Libya Merkez Bankası Türkiye’ye doğrudan akreditif açmamakta, Türk firmalarına açılacak akreditifleri Londra’da bulunan ABC Bank’a açmaktadırlar. ABC Bank’a açılan akreditiflerin Türk bankaları üzerinden Türkiye’de uygulama yapılması pratikte mümkün olmamakta, ihracatla ilgili ABC Bank’a tahsilat için sunulacak evrakların Londra’da sunulması gerekmektedir. Akreditife Türkiye’de bir bankadan teyit almak mümkün olmamakta, hatta Türk bankaları, ABC Bank’a karşı müşteri imza doğrulaması dahi yapma konusunda isteksiz davranmaktadırlar. Bunların dışında diğer bir sorun ise, açılan akreditiflerde diğer ülkelerin akreditiflerine oranla çok fazla imla hataları, ifade hataları olduğu görülmektedir. Bu durum ise akreditiflerin rezervli olmasına neden olmakta, ödemeler aksamakta, aylarca gecikmektedir. Türkiye dışında bir bankaya açılmış ihracat akreditifine evrak hazırlanması, Türkiye dışında bir bankaya takdim edilmesi, evraklardaki olası hataların giderilmesi gibi konular pratikte ciddi sorunlarla karşılaşılmasına yol açmaktadır.

Ayrıca akreditif lehtarı (ihracatçı) firmanın üretici olması şartı veya üretici değilse üretici firmadan akreditif konusu malların Libya’ya satabilmesi konusunda yetki belgesi istenmektedir. Menşe belgesinin de mutlaka üretici ülkeden düzenlenmesi istenmektedir, bu ise ithal malların ihraç edilmesi durumunda sorun olarak ihracatçının karşısına çıkmaktadır.

Vesaik mukabili ödemede de müşterinin bankasına gidip ödeme yapıp evrakları almaması durumunda ihracatçının Libya limanında bulunan malları Türkiye’ye geri getirmesi de Libya’daki gümrük ve liman düzenlemeleri açısından maalesef mümkün olamamaktadır. Libya’daki gümrük ve liman düzenlemeleri, limanda bulunan bir malın geldiği ülkeye iade edilmesi için ithalatçının izin vermesini şart koşmaktadır. Kötü niyetli müşterilere yapılan “vesaik mukabili ödeme” satışlarda ihracatçı firmalarımızın bu nedenle zor durumda kaldıkları görülebilmektedir.

Bu makale konu hakkında fikir ve son aylardaki gelişmeler hakkında genel bilgi vermektir. Libya’da sürekli ve günden güne değişebilen siyasi durum ve yasal düzenlemeler ve uygulamalar nedeniyle, Libya’ya yapılacak ihracatlarda alınacak pozisyon ve verilecek kararlar için bu bilgilerin son durumun araştırılması ve güncellenmesi gerektiğini okuyuculara önemle tavsiye ederiz.


Saygılarımla 

Yönetici Ortak

Cihad AVCI 

  

TR ENG AR FR
AvcıGlobal
HABERLER

Libya`da 2014-2017 Güncel Durum

Şirketimiz AVCI GLOBAL 2009 yılından beri faaliyette bulunduğu Bingazi’den ortaya çıkan siyasal karışıklıklar nedeni ile 2014 yılı Mayıs ayında faaliyetine ara vererek ayrılmak zorunda kaldı. O tarihten sonra Libya’nın görece olarak daha güvenli batı bölgelerinde ticari çalışmalarımızı devam ettirdik. Daha önce ağırlıklı olarak, mobilya, mimari dekorasyon ve inşaat olarak yürüttüğümüz işlerimize 2015-2017 yılları arasında daha çok genel ticari malların ihracatına ağırlık verdik. Bu süreçte, pirinç, mercimek, nohut gibi kuru gıda ve süt tozu gibi gıda ürünleri ve çimento, inşaat demiri, demir profiller, güç kabloları, trafo gibi inşaat malzemeleri ve mobilya, dekorasyon malzemeleri ihracatını yapmaya devam ettik. Bunların yanı sıra 2017 Ocak-Nisan aylarında bir müşterimize ait villanın tüm iç mekân mobilya dekorasyon işlerini tamamlayıp teslim ettik ve Tripolide 30.000 m² hangar projesi uygulamamız devam etmektedir. Bütün bu çalışmalarımız çerçevesinde Libya’da son dönemde yaşanmakta olan sosyal ve ekonomik değişim konusunda gördüklerimizi ve yaşadıklarımızdan çıkardığımız bazı tespitlerimizi aşağıda sizlerle kısaca paylaşmak istedik.

2016 yıllından günümüze kadar Libya’da yaşanmakta olan siyasi ve sosyal sürecin sonucu olarak yaşanan ekonomik çalkantıların Türkiye’den Libya’ya yapılan ihracatlara sorun olarak yansıması.

Libya’ya yapılan ihracatlarda yaşanılan sorunlar her ne kadar günden güne değişiklik gösterse de bu yazımızda Libya’nın son zamanlarda bulunduğu ekonomik ve sosyal durumdan ve bunun sonucu olarak şu sıralarda ihracatçılarımızın karşılaştığı sorunlardan bahsetmeye çalışacağız.

Sorunların kaynağı olarak, halen süregelmekte olan siyasi ve sosyal çalkantılar, petrol fiyatlarının dünya piyasalarında istikrarsız ve düşük seyretmesi en başta gözüken temel nedenler olarak karşımıza çıkmaktadır. Bunların yanı sıra, Libya’daki petrol kuyularının siyasi olarak sorunlu bölgelerde bulunması, çıkarılan petrolün ihraç limanlarına ulaşmasında zorluklar yaşanması gibi nedenlerle ülkenin geliri ve döviz dengesinin bozulduğu görülmekte, Libya’nın içerisinde bulunduğu bu durum ise Türkiye’den Libya’ya yapılan ihracatları olumsuz etkilemektedir. Libya’daki ekonomik ve siyasi çalkantıların bir diğer sonucu da bankalardan günlük para çekme limiti kişi başına 250-300 Libya Dinarı civarında olup, bu durum bankaların önünde kuyruklar oluşmasına neden olmaktadır. Bu nakit darlığı ise ihraç mallarımıza olan talebi olumsuz etkilemektedir.  

İhracatçılarımızı ilgilendiren bir diğer durum ise seyahat sorunudur. Libya’da bir türlü tam olarak sağlanamayan güven ortamından başka, bu yazımızın kaleme alındığı tarihlerde Tripoli uluslararası hava limanı halen kapalı bulunmaktadır. Kapalı bulunan hava limanı yerine Tripoli’de bulunan daha küçük Mitiga Havaalanı kullanılmakta ve Tripoli’den 200 Km daha doğuda bulunan Mısrata Havaalanı bu bölgeye hizmet vermektedir. Bu iki havaalanında da Türk vatandaşları Libya’ya vizesiz giriş yapabilmektedir. Libya’da çalışan diğer tüm hava alanlarından giriş yapacak Türk vatandaşları için vize gerekmektedir. Bunların dışında Bingazi’de bulunan Benina Havaalanı’nın onarılmasının tamamlandığı ve yakında ulaşıma açılacağı bildirilmektedir. Her ne kadar bu hava alanından Türk vatandaşları için vize gerekse de o bölgeye ulaşım için kolaylık sağlayacağı beklenmektedir.

Libya’dan yapılacak tahsilatlarda durum şöyle gözükmektedir; Libya’dan yurt dışına yapılan ithalat ödemeleri Akreditifle ve Vesaik Mukabili ödeme yöntemi ile yapılmaktadır. Havale ile ödeme yapılmasının ise ülkedeki kambiyo ve ithalat rejimi düzenlemeleri açısından sorunlu olduğu için şimdilik pek mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.

Akreditifli ödemelerde ise gözüken durum şöyledir; Libya Merkez Bankası yaklaşık son 6 aylık dönemde temel ihtiyaç malları (temel gıda ürünleri, ilaç, tıbbi malzeme gibi) dışındaki mallara akreditif açma izni vermemektedir. Ayrıca akreditif açma üst limitin 500 bin dolara düşürüldüğü bildirilmektedir. Getirilen zorunlu Gözetim Raporu şartı da karşılaşılan zorluklardan bir tanesidir. Bir süreden beri Libya Merkez Bankası Türkiye’ye doğrudan akreditif açmamakta, Türk firmalarına açılacak akreditifleri Londra’da bulunan ABC Bank’a açmaktadırlar. ABC Bank’a açılan akreditiflerin Türk bankaları üzerinden Türkiye’de uygulama yapılması pratikte mümkün olmamakta, ihracatla ilgili ABC Bank’a tahsilat için sunulacak evrakların Londra’da sunulması gerekmektedir. Akreditife Türkiye’de bir bankadan teyit almak mümkün olmamakta, hatta Türk bankaları, ABC Bank’a karşı müşteri imza doğrulaması dahi yapma konusunda isteksiz davranmaktadırlar. Bunların dışında diğer bir sorun ise, açılan akreditiflerde diğer ülkelerin akreditiflerine oranla çok fazla imla hataları, ifade hataları olduğu görülmektedir. Bu durum ise akreditiflerin rezervli olmasına neden olmakta, ödemeler aksamakta, aylarca gecikmektedir. Türkiye dışında bir bankaya açılmış ihracat akreditifine evrak hazırlanması, Türkiye dışında bir bankaya takdim edilmesi, evraklardaki olası hataların giderilmesi gibi konular pratikte ciddi sorunlarla karşılaşılmasına yol açmaktadır.

Ayrıca akreditif lehtarı (ihracatçı) firmanın üretici olması şartı veya üretici değilse üretici firmadan akreditif konusu malların Libya’ya satabilmesi konusunda yetki belgesi istenmektedir. Menşe belgesinin de mutlaka üretici ülkeden düzenlenmesi istenmektedir, bu ise ithal malların ihraç edilmesi durumunda sorun olarak ihracatçının karşısına çıkmaktadır.

Vesaik mukabili ödemede de müşterinin bankasına gidip ödeme yapıp evrakları almaması durumunda ihracatçının Libya limanında bulunan malları Türkiye’ye geri getirmesi de Libya’daki gümrük ve liman düzenlemeleri açısından maalesef mümkün olamamaktadır. Libya’daki gümrük ve liman düzenlemeleri, limanda bulunan bir malın geldiği ülkeye iade edilmesi için ithalatçının izin vermesini şart koşmaktadır. Kötü niyetli müşterilere yapılan “vesaik mukabili ödeme” satışlarda ihracatçı firmalarımızın bu nedenle zor durumda kaldıkları görülebilmektedir.

Bu makale konu hakkında fikir ve son aylardaki gelişmeler hakkında genel bilgi vermektir. Libya’da sürekli ve günden güne değişebilen siyasi durum ve yasal düzenlemeler ve uygulamalar nedeniyle, Libya’ya yapılacak ihracatlarda alınacak pozisyon ve verilecek kararlar için bu bilgilerin son durumun araştırılması ve güncellenmesi gerektiğini okuyuculara önemle tavsiye ederiz.


Saygılarımla 

Yönetici Ortak

Cihad AVCI 

  

TR ENG AR FR
AvcıGlobal
HABERLER

Libya`da 2014-2017 Güncel Durum

Şirketimiz AVCI GLOBAL 2009 yılından beri faaliyette bulunduğu Bingazi’den ortaya çıkan siyasal karışıklıklar nedeni ile 2014 yılı Mayıs ayında faaliyetine ara vererek ayrılmak zorunda kaldı. O tarihten sonra Libya’nın görece olarak daha güvenli batı bölgelerinde ticari çalışmalarımızı devam ettirdik. Daha önce ağırlıklı olarak, mobilya, mimari dekorasyon ve inşaat olarak yürüttüğümüz işlerimize 2015-2017 yılları arasında daha çok genel ticari malların ihracatına ağırlık verdik. Bu süreçte, pirinç, mercimek, nohut gibi kuru gıda ve süt tozu gibi gıda ürünleri ve çimento, inşaat demiri, demir profiller, güç kabloları, trafo gibi inşaat malzemeleri ve mobilya, dekorasyon malzemeleri ihracatını yapmaya devam ettik. Bunların yanı sıra 2017 Ocak-Nisan aylarında bir müşterimize ait villanın tüm iç mekân mobilya dekorasyon işlerini tamamlayıp teslim ettik ve Tripolide 30.000 m² hangar projesi uygulamamız devam etmektedir. Bütün bu çalışmalarımız çerçevesinde Libya’da son dönemde yaşanmakta olan sosyal ve ekonomik değişim konusunda gördüklerimizi ve yaşadıklarımızdan çıkardığımız bazı tespitlerimizi aşağıda sizlerle kısaca paylaşmak istedik.

2016 yıllından günümüze kadar Libya’da yaşanmakta olan siyasi ve sosyal sürecin sonucu olarak yaşanan ekonomik çalkantıların Türkiye’den Libya’ya yapılan ihracatlara sorun olarak yansıması.

Libya’ya yapılan ihracatlarda yaşanılan sorunlar her ne kadar günden güne değişiklik gösterse de bu yazımızda Libya’nın son zamanlarda bulunduğu ekonomik ve sosyal durumdan ve bunun sonucu olarak şu sıralarda ihracatçılarımızın karşılaştığı sorunlardan bahsetmeye çalışacağız.

Sorunların kaynağı olarak, halen süregelmekte olan siyasi ve sosyal çalkantılar, petrol fiyatlarının dünya piyasalarında istikrarsız ve düşük seyretmesi en başta gözüken temel nedenler olarak karşımıza çıkmaktadır. Bunların yanı sıra, Libya’daki petrol kuyularının siyasi olarak sorunlu bölgelerde bulunması, çıkarılan petrolün ihraç limanlarına ulaşmasında zorluklar yaşanması gibi nedenlerle ülkenin geliri ve döviz dengesinin bozulduğu görülmekte, Libya’nın içerisinde bulunduğu bu durum ise Türkiye’den Libya’ya yapılan ihracatları olumsuz etkilemektedir. Libya’daki ekonomik ve siyasi çalkantıların bir diğer sonucu da bankalardan günlük para çekme limiti kişi başına 250-300 Libya Dinarı civarında olup, bu durum bankaların önünde kuyruklar oluşmasına neden olmaktadır. Bu nakit darlığı ise ihraç mallarımıza olan talebi olumsuz etkilemektedir.  

İhracatçılarımızı ilgilendiren bir diğer durum ise seyahat sorunudur. Libya’da bir türlü tam olarak sağlanamayan güven ortamından başka, bu yazımızın kaleme alındığı tarihlerde Tripoli uluslararası hava limanı halen kapalı bulunmaktadır. Kapalı bulunan hava limanı yerine Tripoli’de bulunan daha küçük Mitiga Havaalanı kullanılmakta ve Tripoli’den 200 Km daha doğuda bulunan Mısrata Havaalanı bu bölgeye hizmet vermektedir. Bu iki havaalanında da Türk vatandaşları Libya’ya vizesiz giriş yapabilmektedir. Libya’da çalışan diğer tüm hava alanlarından giriş yapacak Türk vatandaşları için vize gerekmektedir. Bunların dışında Bingazi’de bulunan Benina Havaalanı’nın onarılmasının tamamlandığı ve yakında ulaşıma açılacağı bildirilmektedir. Her ne kadar bu hava alanından Türk vatandaşları için vize gerekse de o bölgeye ulaşım için kolaylık sağlayacağı beklenmektedir.

Libya’dan yapılacak tahsilatlarda durum şöyle gözükmektedir; Libya’dan yurt dışına yapılan ithalat ödemeleri Akreditifle ve Vesaik Mukabili ödeme yöntemi ile yapılmaktadır. Havale ile ödeme yapılmasının ise ülkedeki kambiyo ve ithalat rejimi düzenlemeleri açısından sorunlu olduğu için şimdilik pek mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.

Akreditifli ödemelerde ise gözüken durum şöyledir; Libya Merkez Bankası yaklaşık son 6 aylık dönemde temel ihtiyaç malları (temel gıda ürünleri, ilaç, tıbbi malzeme gibi) dışındaki mallara akreditif açma izni vermemektedir. Ayrıca akreditif açma üst limitin 500 bin dolara düşürüldüğü bildirilmektedir. Getirilen zorunlu Gözetim Raporu şartı da karşılaşılan zorluklardan bir tanesidir. Bir süreden beri Libya Merkez Bankası Türkiye’ye doğrudan akreditif açmamakta, Türk firmalarına açılacak akreditifleri Londra’da bulunan ABC Bank’a açmaktadırlar. ABC Bank’a açılan akreditiflerin Türk bankaları üzerinden Türkiye’de uygulama yapılması pratikte mümkün olmamakta, ihracatla ilgili ABC Bank’a tahsilat için sunulacak evrakların Londra’da sunulması gerekmektedir. Akreditife Türkiye’de bir bankadan teyit almak mümkün olmamakta, hatta Türk bankaları, ABC Bank’a karşı müşteri imza doğrulaması dahi yapma konusunda isteksiz davranmaktadırlar. Bunların dışında diğer bir sorun ise, açılan akreditiflerde diğer ülkelerin akreditiflerine oranla çok fazla imla hataları, ifade hataları olduğu görülmektedir. Bu durum ise akreditiflerin rezervli olmasına neden olmakta, ödemeler aksamakta, aylarca gecikmektedir. Türkiye dışında bir bankaya açılmış ihracat akreditifine evrak hazırlanması, Türkiye dışında bir bankaya takdim edilmesi, evraklardaki olası hataların giderilmesi gibi konular pratikte ciddi sorunlarla karşılaşılmasına yol açmaktadır.

Ayrıca akreditif lehtarı (ihracatçı) firmanın üretici olması şartı veya üretici değilse üretici firmadan akreditif konusu malların Libya’ya satabilmesi konusunda yetki belgesi istenmektedir. Menşe belgesinin de mutlaka üretici ülkeden düzenlenmesi istenmektedir, bu ise ithal malların ihraç edilmesi durumunda sorun olarak ihracatçının karşısına çıkmaktadır.

Vesaik mukabili ödemede de müşterinin bankasına gidip ödeme yapıp evrakları almaması durumunda ihracatçının Libya limanında bulunan malları Türkiye’ye geri getirmesi de Libya’daki gümrük ve liman düzenlemeleri açısından maalesef mümkün olamamaktadır. Libya’daki gümrük ve liman düzenlemeleri, limanda bulunan bir malın geldiği ülkeye iade edilmesi için ithalatçının izin vermesini şart koşmaktadır. Kötü niyetli müşterilere yapılan “vesaik mukabili ödeme” satışlarda ihracatçı firmalarımızın bu nedenle zor durumda kaldıkları görülebilmektedir.

Bu makale konu hakkında fikir ve son aylardaki gelişmeler hakkında genel bilgi vermektir. Libya’da sürekli ve günden güne değişebilen siyasi durum ve yasal düzenlemeler ve uygulamalar nedeniyle, Libya’ya yapılacak ihracatlarda alınacak pozisyon ve verilecek kararlar için bu bilgilerin son durumun araştırılması ve güncellenmesi gerektiğini okuyuculara önemle tavsiye ederiz.


Saygılarımla 

Yönetici Ortak

Cihad AVCI 

  

TR ENG AR FR
AvcıGlobal
HABERLER

Libya`da 2014-2017 Güncel Durum

Şirketimiz AVCI GLOBAL 2009 yılından beri faaliyette bulunduğu Bingazi’den ortaya çıkan siyasal karışıklıklar nedeni ile 2014 yılı Mayıs ayında faaliyetine ara vererek ayrılmak zorunda kaldı. O tarihten sonra Libya’nın görece olarak daha güvenli batı bölgelerinde ticari çalışmalarımızı devam ettirdik. Daha önce ağırlıklı olarak, mobilya, mimari dekorasyon ve inşaat olarak yürüttüğümüz işlerimize 2015-2017 yılları arasında daha çok genel ticari malların ihracatına ağırlık verdik. Bu süreçte, pirinç, mercimek, nohut gibi kuru gıda ve süt tozu gibi gıda ürünleri ve çimento, inşaat demiri, demir profiller, güç kabloları, trafo gibi inşaat malzemeleri ve mobilya, dekorasyon malzemeleri ihracatını yapmaya devam ettik. Bunların yanı sıra 2017 Ocak-Nisan aylarında bir müşterimize ait villanın tüm iç mekân mobilya dekorasyon işlerini tamamlayıp teslim ettik ve Tripolide 30.000 m² hangar projesi uygulamamız devam etmektedir. Bütün bu çalışmalarımız çerçevesinde Libya’da son dönemde yaşanmakta olan sosyal ve ekonomik değişim konusunda gördüklerimizi ve yaşadıklarımızdan çıkardığımız bazı tespitlerimizi aşağıda sizlerle kısaca paylaşmak istedik.

2016 yıllından günümüze kadar Libya’da yaşanmakta olan siyasi ve sosyal sürecin sonucu olarak yaşanan ekonomik çalkantıların Türkiye’den Libya’ya yapılan ihracatlara sorun olarak yansıması.

Libya’ya yapılan ihracatlarda yaşanılan sorunlar her ne kadar günden güne değişiklik gösterse de bu yazımızda Libya’nın son zamanlarda bulunduğu ekonomik ve sosyal durumdan ve bunun sonucu olarak şu sıralarda ihracatçılarımızın karşılaştığı sorunlardan bahsetmeye çalışacağız.

Sorunların kaynağı olarak, halen süregelmekte olan siyasi ve sosyal çalkantılar, petrol fiyatlarının dünya piyasalarında istikrarsız ve düşük seyretmesi en başta gözüken temel nedenler olarak karşımıza çıkmaktadır. Bunların yanı sıra, Libya’daki petrol kuyularının siyasi olarak sorunlu bölgelerde bulunması, çıkarılan petrolün ihraç limanlarına ulaşmasında zorluklar yaşanması gibi nedenlerle ülkenin geliri ve döviz dengesinin bozulduğu görülmekte, Libya’nın içerisinde bulunduğu bu durum ise Türkiye’den Libya’ya yapılan ihracatları olumsuz etkilemektedir. Libya’daki ekonomik ve siyasi çalkantıların bir diğer sonucu da bankalardan günlük para çekme limiti kişi başına 250-300 Libya Dinarı civarında olup, bu durum bankaların önünde kuyruklar oluşmasına neden olmaktadır. Bu nakit darlığı ise ihraç mallarımıza olan talebi olumsuz etkilemektedir.  

İhracatçılarımızı ilgilendiren bir diğer durum ise seyahat sorunudur. Libya’da bir türlü tam olarak sağlanamayan güven ortamından başka, bu yazımızın kaleme alındığı tarihlerde Tripoli uluslararası hava limanı halen kapalı bulunmaktadır. Kapalı bulunan hava limanı yerine Tripoli’de bulunan daha küçük Mitiga Havaalanı kullanılmakta ve Tripoli’den 200 Km daha doğuda bulunan Mısrata Havaalanı bu bölgeye hizmet vermektedir. Bu iki havaalanında da Türk vatandaşları Libya’ya vizesiz giriş yapabilmektedir. Libya’da çalışan diğer tüm hava alanlarından giriş yapacak Türk vatandaşları için vize gerekmektedir. Bunların dışında Bingazi’de bulunan Benina Havaalanı’nın onarılmasının tamamlandığı ve yakında ulaşıma açılacağı bildirilmektedir. Her ne kadar bu hava alanından Türk vatandaşları için vize gerekse de o bölgeye ulaşım için kolaylık sağlayacağı beklenmektedir.

Libya’dan yapılacak tahsilatlarda durum şöyle gözükmektedir; Libya’dan yurt dışına yapılan ithalat ödemeleri Akreditifle ve Vesaik Mukabili ödeme yöntemi ile yapılmaktadır. Havale ile ödeme yapılmasının ise ülkedeki kambiyo ve ithalat rejimi düzenlemeleri açısından sorunlu olduğu için şimdilik pek mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.

Akreditifli ödemelerde ise gözüken durum şöyledir; Libya Merkez Bankası yaklaşık son 6 aylık dönemde temel ihtiyaç malları (temel gıda ürünleri, ilaç, tıbbi malzeme gibi) dışındaki mallara akreditif açma izni vermemektedir. Ayrıca akreditif açma üst limitin 500 bin dolara düşürüldüğü bildirilmektedir. Getirilen zorunlu Gözetim Raporu şartı da karşılaşılan zorluklardan bir tanesidir. Bir süreden beri Libya Merkez Bankası Türkiye’ye doğrudan akreditif açmamakta, Türk firmalarına açılacak akreditifleri Londra’da bulunan ABC Bank’a açmaktadırlar. ABC Bank’a açılan akreditiflerin Türk bankaları üzerinden Türkiye’de uygulama yapılması pratikte mümkün olmamakta, ihracatla ilgili ABC Bank’a tahsilat için sunulacak evrakların Londra’da sunulması gerekmektedir. Akreditife Türkiye’de bir bankadan teyit almak mümkün olmamakta, hatta Türk bankaları, ABC Bank’a karşı müşteri imza doğrulaması dahi yapma konusunda isteksiz davranmaktadırlar. Bunların dışında diğer bir sorun ise, açılan akreditiflerde diğer ülkelerin akreditiflerine oranla çok fazla imla hataları, ifade hataları olduğu görülmektedir. Bu durum ise akreditiflerin rezervli olmasına neden olmakta, ödemeler aksamakta, aylarca gecikmektedir. Türkiye dışında bir bankaya açılmış ihracat akreditifine evrak hazırlanması, Türkiye dışında bir bankaya takdim edilmesi, evraklardaki olası hataların giderilmesi gibi konular pratikte ciddi sorunlarla karşılaşılmasına yol açmaktadır.

Ayrıca akreditif lehtarı (ihracatçı) firmanın üretici olması şartı veya üretici değilse üretici firmadan akreditif konusu malların Libya’ya satabilmesi konusunda yetki belgesi istenmektedir. Menşe belgesinin de mutlaka üretici ülkeden düzenlenmesi istenmektedir, bu ise ithal malların ihraç edilmesi durumunda sorun olarak ihracatçının karşısına çıkmaktadır.

Vesaik mukabili ödemede de müşterinin bankasına gidip ödeme yapıp evrakları almaması durumunda ihracatçının Libya limanında bulunan malları Türkiye’ye geri getirmesi de Libya’daki gümrük ve liman düzenlemeleri açısından maalesef mümkün olamamaktadır. Libya’daki gümrük ve liman düzenlemeleri, limanda bulunan bir malın geldiği ülkeye iade edilmesi için ithalatçının izin vermesini şart koşmaktadır. Kötü niyetli müşterilere yapılan “vesaik mukabili ödeme” satışlarda ihracatçı firmalarımızın bu nedenle zor durumda kaldıkları görülebilmektedir.

Bu makale konu hakkında fikir ve son aylardaki gelişmeler hakkında genel bilgi vermektir. Libya’da sürekli ve günden güne değişebilen siyasi durum ve yasal düzenlemeler ve uygulamalar nedeniyle, Libya’ya yapılacak ihracatlarda alınacak pozisyon ve verilecek kararlar için bu bilgilerin son durumun araştırılması ve güncellenmesi gerektiğini okuyuculara önemle tavsiye ederiz.


Saygılarımla 

Yönetici Ortak

Cihad AVCI